Ref:
Date:
Location:
Photographer:
Exhibitions

FLAMENCO versus FOTOGRAFIE

Gedachten tijdens het voorbereiden van mijn expositie in WOW Leiden. Also available in English.

Eigenlijk is het overspel: fotograferen tijdens een flamenco optreden. Ik ga volledig op in het ritme, ben gebiologeerd door de zang maar dan, plotseling, kom ik toch in de verleiding een beeld vast te leggen.
Nu is dat niet verwonderlijk want flamenco is ook visueel zeer aantrekkelijk. De dansposes natuurlijk, maar zeker ook de gebaren en mimiek van de zangers en muzikanten. Een hand die zich vastklampt aan een omslagdoek of colbert, een uitgestrekte hand die betoogt of smeekt, de blikken van een gitarist die nauwgezet en geboeid een zanger of danser volgt …
Begrijpelijk dus, die neiging foto's te maken. Wel jammer want plotseling zijn andere zaken belangrijk. Of dat gezicht wel zichtbaar is met die microfoon ervoor, of die uitgestrekte hand wel binnen het kader past, of ik de belichting terug moet brengen want weliswaar is het hier donker maar dat spotje zorgt ongetwijfeld voor overbelichting van gezichten en handen ... et cetera.
Ineens is luisteren en zelfs kijken bijzaak geworden; ik kijk voorúít, naar de foto.

Over het algemeen vormen mijn foto's dus niet de weerslag van mijn meest intense ervaringen. Eigenlijk zijn ze de weerslag van gemiste - of in elk geval bepérkte ervaringen. En dus zou je het ook onthouding kunnen noemen, foto’s maken tijdens een flamenco optreden. Iets wat ik mezelf maar een paar minuten lang aandoe, en vaak ook helemaal niet. Eerlijk gezegd ben ik blij wanneer fotograferen verboden is.
Deze verzameling foto’s is dan ook geen overzicht van mijn favoriete artiesten, althans, veel van mijn favorieten ontbreken. Domweg omdat ik die niet kon of wilde fotograferen.

Het bijwonen van een flamenco optreden is een meeslepende ervaring. Een onderdompeling in snijdende melancholie, intense uitgelatenheid, een gepassioneerde gevoelswereld waar ik een paar uur lang deel van uitmaak. Een paar uur. Daarna besef ik weer dat ik een aficionada ben, met hart en ziel, maar een buitenstaander. Zo bekeken is de relatie flamenco-fotografie voor mij een passende, de lens van mijn camera symbolisch voor de denkbeeldige wand tussen mij en die overrompelende kunstvorm.

Overigens: juist omdát ik een buitenstaander ben, stel ik me terughoudender op bij het fotograferen dan de Spanjaarden. Ook als de lcd schermpjes om me heen de zaal verlichten, ben ik als de dood om iemand te storen. Ik ben die vrouw die door de zoeker kijkt. Ik ben die vrouw die vele ook visueel adembenemende momenten voorbij laat gaan, wachtend op een minder intiem moment. Ik wil voorkomen dat een andere toeschouwer het klikken van mijn camera hoort. Ik wil zéker voorkomen dat een zanger, muzikant of danser er door wordt afgeleid.

Als het even kan geef ik hen later afdrukken van mijn foto's. Bij wijze van dank, om iets terug te geven. In dat verband heeft mijn verlegenheid wel eens tot komische situaties geleid, zoals de keer dat ik foto’s wilde geven aan de jonge zanger Carlos Cruz. Omdat ik geen zin had om te posten bij de artiesteningang besloot ik de envelop tijdens het slotapplaus op het toneel te gooien. Hilariteit, gefluit onder de toeschouwers was het gevolg. Zij dachten dat het een liefdesverklaring betrof. En dat was het natuurlijk ook, maar dan wel een liefdesverklaring aan zijn arte. En een bekentenis van mijn overspel natuurlijk.

In het vervolg overhandigde ik ze dus toch maar persoonlijk, en steeds iets minder verlegen: weliswaar zijn veel geportretteerden volop aanwezig op Instagram, Facebook en dergelijke, maar inmiddels weet ik dat ze zichzelf niet zo vaak zien zoals ze getoond worden bij WOW: in zwart wit op papier.

Natuurlijk zijn veel van deze foto’s ook hier te zien.